हिन्दू परम्परामा चैती छठ पूजा
सूर्य देव र सुख-समृद्धि तथा सन्तानकी देवी छठी मैयाको पूजा हिन्दूहरूको महत्त्वपूर्ण पर्व छठ पूजामा गरिन्छ। यो मुख्यतः बिहार, झारखण्ड, उत्तर प्रदेश, र नेपालमा मनाइन्छ। अक्टोबर-नोभेम्बरमा पर्ने कार्तिक छठभन्दा फरक, चैती छठले चैत्र (मार्च-अप्रिल) मा पर्दै हिन्दू नयाँ वर्षको सुरुवात गर्छ।
छठ पूजा एक गहिरो भक्तिपूर्ण पर्व हो, जो व्रत, पवित्र नदीहरूमा स्नान, र उदाउँदो तथा अस्ताउँदो सूर्यलाई चढाइने प्रार्थनाले चिन्हित हुन्छ। यो पर्वले पवित्रता, कृतज्ञता, र मानवता तथा प्रकृतिबीचको गहिरो सम्बन्धलाई उत्सव मनाउँछ।
सूर्य देवको पूजा
सूर्य देवलाई जीवन, स्वास्थ्य, र समृद्धिको प्रतीक मानिन्छ। छठ पूजाका दिन सूर्य देवलाई प्रार्थना चढाउनाले राम्रो स्वास्थ्य, खुशी, र सफलता प्राप्त हुन्छ भन्ने भक्तहरूको विश्वास छ।
छठी मैयाको भूमिका
छठी मैयालाई सन्तान, मातृत्व, र बालबालिकाको संरक्षक देवीको रूपमा पूजा गरिन्छ। महिलाहरूले आफ्नो परिवारको स्वास्थ्य र खुशी, विशेषतः सन्तानको कल्याण र सफलताका लागि उहाँलाई प्रार्थना गर्छन्।
हिन्दू पौराणिक कथाअनुसार महान् योद्धा कर्ण सूर्य देवबाट कुन्तीलाई प्राप्त एक वरदान थिए, जसले उहाँको पूजा गरेकी थिइन्। सूर्य देवका भक्त कर्णले छठ पूजा जस्तै अनुष्ठान गर्थे।
मान्यताअनुसार भगवान् राम र माता सीताले १४ वर्षको वनवासपछि अयोध्या फर्किएपछि छठ पूजा मनाएका थिए।
चैती छठ पनि कार्तिक छठजस्तै चार दिनसम्म चलने व्रत, नदी स्नान, र पूजाको परम्पराअनुसार मनाइन्छ।
१. नहाय-खाय (पहिलो दिन)
२. लोहन्डा र खरना (दोस्रो दिन)
३. सन्ध्या अर्घ्य (तेस्रो दिन – साँझको अर्घ्य)
४. उषा अर्घ्य (चौथो दिन – बिहानको अर्घ्य)
सूर्य देव र छठी मैयाले सबैलाई शान्ति, समृद्धि र कल्याणले आशीर्वाद दिनुहोस्! 🙏🌞