चम्पा षष्ठीको महत्त्व
महाराष्ट्र र कर्नाटकमा भगवान् खण्डोबा, जो भगवान् शिवको एक पूजनीय स्वरूप हुनुहुन्छ, चम्पा षष्ठी पर्वको केन्द्रमा रहनुहुन्छ। मार्गशीर्ष (नोभेम्बर-डिसेम्बर) को शुक्ल पक्षको छैटौं दिन शुक्ल पक्षमा यो पर्व मनाइन्छ। यस पर्वले भगवान् खण्डोबाले मणि र मल्ल राक्षसहरूमाथि पाएको विजयको स्मरण गर्छ, जसले असत्यमाथि सत्यको विजयलाई प्रतीकात्मक रूपमा देखाउँछ।
भक्तहरूले चम्पा षष्ठी व्रत, प्रार्थना र शोभायात्रामार्फत दिव्य सुरक्षा, शक्ति र भौतिक कल्याणको कामना गर्दै मनाउँछन्।
भगवान् खण्डोबाको विजयको कथा
पौराणिक कथाअनुसार मणि र मल्ल नामक दुई राक्षसहरूले संसारलाई त्रास दिइरहेका थिए र देवताहरूलाई सताउँथे। भगवान् शिवको आराधना गरेपछि देवताहरूले उहाँलाई भयानक खण्डोबा (मार्तण्ड भैरव) मा रूपान्तरित हुँदै युद्धमा प्रवेश गर्नुभएको देखे।
छ दिनको भयानक युद्धपछि खण्डोबाले चम्पा षष्ठीका दिन राक्षसहरूलाई पराजित गर्नुभयो। मृत्युको सामु मणि र मल्लले देवतासामु समर्पण गरे, जसले अहंकार र माया-मोहको नाशलाई प्रतीकात्मक रूपमा देखाउँछ।
रक्षक देवताको रूपमा पूजिने भगवान् खण्डोबाले महाराष्ट्र, कर्नाटक र अन्यत्रका भक्तहरूलाई अशुभबाट रक्षा गर्नुहुन्छ। चित्रणहरूमा उहाँलाई प्रायः घोडामा सवार, शस्त्रधारी, र म्हाल्सा तथा बनाईसहित देखाइन्छ, जसले दिव्य शक्ति र न्यायलाई प्रतीकात्मक रूपमा देखाउँछ।
१. व्रत र भक्तिपूर्ण प्रार्थना
२. जेजुरी मन्दिरमा भव्य उत्सव
३. सामुदायिक भोज र चढावा
भगवान् खण्डोबाले सबैलाई शक्ति, बुद्धि र समृद्धिले आशीर्वाद दिनुहोस्! 🙏⚔️🕉️