भीष्म अष्टमीको महत्त्व
हिन्दू धर्ममा मनाइने भीष्म अष्टमी महाभारत महाकाव्यमा चित्रित कुरु वंशका पूजनीय पितामह भीष्मलाई सम्मान गर्ने दिन हो। यो माघ महिना (जनवरी-फेब्रुअरी) को शुक्ल पक्षको आठौं दिनमा पर्छ। यही पवित्र दिनमा भीष्म पितामहले कुरुक्षेत्र युद्धपछि आफ्नो जीवन त्याग गर्ने निर्णय गर्दै वाणहरूको शयनमा (शरपंजरी) आराम गरिरहेको अवस्थामा देहत्याग गरेका थिए।
मानिसहरूले भीष्म अष्टमी रीतिरिवाज, प्रार्थना र अर्पणहरूसाथ मनाउँछन्, विशेष गरी आफ्ना पिताहरूका लागि आशीर्वाद पाउन र आफ्ना पूर्वजहरूको मुक्ति सुनिश्चित गर्नका लागि। यो आफ्ना पितृहरूलाई सम्झी सम्मान गर्ने विधि, तर्पण गर्ने महत्त्वपूर्ण दिन हो।
भीष्म पितामहको कथा
राजा शान्तनु र गंगाका पुत्र भीष्म हिन्दू महाकाव्यहरूमा एक महान् योद्धा र राजनीतिज्ञ थिए। आफ्ना पिताको खुशीका लागि उनले ब्रह्मचर्यको प्रतिज्ञा गरे, जसका कारण उनले इच्छा मृत्युको वरदान पाए—आफ्नो मृत्युको समय आफैं निर्धारण गर्ने शक्ति। कुरुक्षेत्रमा वीरतापूर्वक लडेका कौरव योद्धा भीष्म अर्जुनद्वारा घातक रूपमा घाइते भए, तर उनको मृत्यु उनको आफ्नो मृत्युको समय रोज्ने क्षमताका कारण ढिलो भयो।
उनले ५८ दिनसम्म वाणहरूको शयनमा बिताए, धैर्यसाथ सूर्य उत्तरायणमा पुग्ने प्रतीक्षा गर्दै, जो मोक्ष प्राप्तिका लागि शुभ मानिने समय हो। भीष्मले माघ शुक्ल अष्टमीमा दिव्यत्व प्राप्त गरे र देहत्याग गरे।
कर्तव्य, धर्म र सत्यप्रतिको भक्ति सबै भीष्ममा साकार भएका छन्।
महाभारतमा, भीष्मले आफ्नो देहत्यागअघि युधिष्ठिरलाई धर्म, सुशासन र धार्मिकताका बारेमा अमूल्य शिक्षाहरू दिए; यसलाई भीष्म नीतिको नामले चिनिन्छ। हिन्दूहरूमा, उनको देहत्यागअघि विष्णु सहस्रनाम (भगवान् विष्णुका १०००नाम) को पाठ पवित्र मानिन्छ।
१. तर्पण र पितृ श्राद्ध चढाउनु
२. व्रत र प्रार्थना राख्नु
३. मन्दिरहरूमा विशेष पूजा
४. वृद्धहरूको पूजा र दानका कार्यहरू
भीष्म पितामहको ज्ञान र आशीर्वादले हामी सबैलाई धार्मिकता र शान्तितर्फ डोहोर्याउन सकोस्! 🙏