शीतला अष्टमीचे महत्त्व
आरोग्य, संरक्षण आणि रोगप्रतिबंधाची देवता असलेल्या शीतला देवीची पूजा शीतला अष्टमी या हिंदू सणादरम्यान केली जाते, ज्याला बसोडा असेही म्हणतात. हा सण चैत्र महिन्यातील (मार्च-एप्रिल) कृष्ण पक्षाच्या अष्टमीला, होळीनंतर लगेचच येतो. हा सण उत्तर भारतात मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो, त्यात राजस्थान, उत्तर प्रदेश, गुजरात आणि पश्चिम बंगाल विशेष उत्साहाने सहभागी होतात.
देवीभक्त रोगांपासून, विशेषतः देवी, कांजिण्या आणि त्वचारोगांपासून संरक्षण मिळावे म्हणून शीतला देवीची पूजा करतात. हा सण स्वच्छता, आरोग्य आणि थंडगार अन्नपदार्थांच्या सेवनाला प्रोत्साहन देतो.
शीतला देवीची भूमिका
असे मानले जाते की शीतला देवी ही पार्वती देवी किंवा दुर्गा देवीचे एक रूप आहे. चित्रांमध्ये ती गाढवावर स्वार असून, हातात झाडू, थंड पाण्याचे भांडे आणि कडुनिंबाची फांदी घेतलेली दाखवली जाते—हे उपचार आणि शुद्धीकरणाचे प्रतीक आहेत. ती साथीचे रोग आणि ऋतुबदलामुळे होणाऱ्या आजारांपासून रक्षण करणारी देवता मानली जाते.
हिंदू पौराणिक कथांनुसार शीतला देवी उपवास आणि स्वच्छता पाळणाऱ्या भक्तांवर प्रसन्न होते. या दिवशी गरम, ताजे शिजवलेले अन्न खाणे अशुभ मानले जाते, त्यामुळे भाविक आदल्या दिवशी जेवण तयार करतात आणि ते थंड करून खातात (बसोडा प्रसाद).
१. शीतला देवीची पूजा
२. थंड अन्न सेवन (बसोडा परंपरा)
३. आरोग्य आणि स्वच्छतेसाठी प्रार्थना
शीतला देवी सर्वांना आरोग्य, आनंद आणि रोगांपासून संरक्षण देवो! 🙏🌿