हिन्दू परम्परामा कोजागरा पूजा
कोजागरी लक्ष्मी पूजाको रूपमा मनाइने कोजागरा पूजा धन, समृद्धि र सौभाग्यको प्रतीक देवी लक्ष्मीलाई समर्पित एक हिन्दू पर्व हो। यो असोज महिना (सेप्टेम्बर वा अक्टोबर) मा पर्ने पूर्णिमाको रातमा मनाइन्छ। कोजागरा शब्दको अर्थ “कति जागेको छ” भन्ने हुन्छ, जसले देवी लक्ष्मीको कृपा प्राप्त गर्न भक्तहरू रातभरि जागा रहने परम्परालाई झल्काउँछ।
पश्चिम बंगाल, ओडिसा, आसाम, बिहार र महाराष्ट्रमा यो पर्व व्यापक रूपमा मनाइन्छ, जहाँ भक्तहरूले विशेष लक्ष्मी पूजा गर्छन्, रातभरि जागा रहन्छन्, र समृद्धिको लागि प्रार्थना गर्छन्।
देवी लक्ष्मीको दिव्य भ्रमण
हिन्दूहरूको विश्वास छ कि यस रातमा देवी लक्ष्मी पृथ्वीमा भ्रमण गर्छिन् र जागा रहनेहरूलाई धन र समृद्धिले आशीर्वादित गर्छिन्। उनको स्वागतका लागि भक्तहरूले दीप बाल्छन्, भजन गाउँछन्, र प्रार्थना गर्छन्।
एक प्रसिद्ध कथाअनुसार, दुर्भाग्यले राजा हर्षले आफ्नो राज्य गुमाए। कोजागरा व्रत बसी देवी लक्ष्मीको पूजा गरेपछि उनको धन र समृद्धि फर्केर आयो। यसले साँचो भक्तिले हराएको धन पुनःप्राप्त गराउन सक्छ भन्ने विश्वासलाई सुदृढ पार्छ।
कोजागरा पूजा फसल कटनीको मौसममा मनाइन्छ, जब किसानहरूले राम्रो उत्पादनका लागि देवीलाई धन्यवाद दिन्छन्। मानिसहरूको विश्वासअनुसार शरद पूर्णिमाको उज्यालो चन्द्रमामा आध्यात्मिक शक्ति हुन्छ, र यसको चन्द्रज्योति अमृत मानिन्छ जसले स्वास्थ्य र सुख बढाउँछ।
१. लक्ष्मी पूजा र सामग्रीहरू
२. रातभरि जागरण र भजन गायन
३. कोजागरा व्रत (उपवास) पालन
४. दान र गरिबहरूको सहायता
देवी लक्ष्मीले सबैलाई समृद्धि र सुखले आशीर्वादित गरून्! 🙏🌕