योगकारक Yogakāraka

योगकारक एउटा एकल ग्रह हो जो कुनै लग्नका लागि केंद्र भाव र त्रिकोण भाव दुवैको स्वामी हुन्छ — शक्ति र भाग्य एउटै हातमा। पाँच लग्नमा यस्तो ग्रह हुन्छ, र त्यो कुण्डलीको सर्वप्रमुख ग्रह बन्छ। सामान्यतया राजयोग बनाउनका लागि दुई ग्रह चाहिन्छ — एक केंद्राधिपति र एक त्रिकोणाधिपति — जो सँगै मिलेर काम गर्छन्। योगकारकले भने यी दुवै भूमिका आफैंमा बोक्छ, त्यसैले यो एउटै जोडी खुट्टामा उभिएको राजयोग जस्तै हो: जहाँ पनि यो जान्छ, त्यहाँ शक्ति र सौन्दर्य सँगै ल्याउँछ। यस्तो ग्रह भएका कुण्डलीहरूमा — कर्क र सिंह लग्नका लागि मंगल, वृष र तुला लग्नका लागि शनि, मकर र कुम्भ लग्नका लागि शुक्र — यो ग्रह सबैभन्दा बढी ध्यान दिनुपर्ने बन्छ। यसको बल र स्थितिले सम्पूर्ण जीवनलाई रंग दिन्छ, यसको महादशा प्रायः कुण्डलीको सफलताको आधार बन्छ, र मंगल वा शनि जस्तो स्वाभाविक अशुभ ग्रह पनि त्यो व्यक्तिको महान् उपकारी ग्रह बनिजान्छ। जब ज्योतिषीहरूले कुनै कुण्डलीको स्पष्ट 'मुख्य ग्रह' भएको कुरा गर्छन्, तिनले सामान्यतया योगकारकलाई नै जनाउँछन्।